0
سامان پارسی
۷ ماه پیش - ۶ دقیقه مطالعه
منبعروزنامه هنرمند

نقد فیلم حیوانات شبگرد, Nocturnal Animals, روایت انتقام و تردید

امتیاز منتقد به فیلم :

حیوانات شبگرد اقتباسی از رمان «تونی و سوزان» آستین رایت است که با دو روایت موازی به شکلی تو در تو و در هم تنیده به تصویر کشیده می شود.

  

روایت انتقام و تردید

نگاهی به فیلم حیوانات شبگرد، اثر: تام فورد

Nocturnal Animals

سامان پارسی

کارگردان: تام فورد، فیلمنامه: تام فورد، مدیر فیلمبرداری: شیمس مک گاروی، تدوین: جوان سوبل، موسیقی: آبل کورزنیوفسکی، بازیگران: امی آدامز(سوزان مورو)، جیک جیلنهال(ادوارد شفیلد، تونی هیستینگز)، مایکل شین(کارلوس هولت)، آرمی هامر(هاتن مورو)، مایکل شانون(کاراگاه بابی آندز)، آرون تیلور جانسون(ری مارکوس)، محصول: آمریکا، 116 دقیقه.

ورود تام فورد یک طراح معروف از دنیای مد به سینما اظهارنظرهای بسیاری به دنبال داشت گروهی ورودش به سینما را لذت خرج کردن ثروت بی شمار به حساب آوردند اما با ساخت اولین فیلمش «یک مرد مجرد» بسیاری فورد را یک پدیده در سینما به حساب آوردند و در انتظار اکران دومین اثرش بودند تا ببینند فیلم اول یک اتفاق نبوده و پس از اکران حیوانات شبگرد مشخص شد که فورد یک استعداد غیر قابل انکار در سینما است. حیوانات شبگرد اقتباسی از رمان «تونی و سوزان» آستین رایت است که با دو روایت موازی به شکلی تو در تو و در هم تنیده به تصویر کشیده می شود. فیلم با افتتاحیه گالری سوزان مورو هنرمندی معروف شروع می شود که در زندگی به خاطر مشکلات روحی و خانوادگی دچار افسردگی شده و در شرایط روحی بدی به سر می برد. سوزان رمانی منتشر نشده از همسر سابقش دریافت می کند که آن را به او تقدیم کرده، ادوارد که فردی احساساتی است و برخی ویژگی شخصی خود را به شخصیت اصلی رمانش تونی تزریق کرده سبب نوعی همذات پنداری سوزان با شخصیت تونی و در هم تنیدگی اتفاقات رمان با زندگی سوزان مخاطب را در تردید مرز واقعیت و خیال اتفاقات رمان و زندگی شخصی ادوراد و سوزان و انطباق آن با تونی و همسرش قرار می دهد. حیوانات شبگرد با اینکه دو روایت موازی را به صورت در هم تنیده و تو در تو روایت می کند با شخصیت پردازی عالی و هارمونی روایت های فرعی در انسجام با روایت اصلی در تمام زمان فیلم به شکلی روشنفکرانه زندگی طبقه مرفه جامعه و مشکلات آنها را بدون شعار زدگی به شکلی هوشمندانه به تصویر می کشد. تام فورد که خود یک طراح مد معروف و ثروتمند است برخی اتفاقات فیلم را تجربه کرده برای همین به خوبی تصویری حقیقی با جزئیات دقیق از زندگی سوزان را که هنرمندی موفق و افسرده و در آستانه فروپاشی روحی است در یک زندگی مدرن که از آن بیزار شده به شکلی باورپذیر روایت می کند. خواندن رمان با بازگشت هایی به گذشته زندگی سوزان و ادوارد و خیانتش به خاطر ارتباط با هاتن را به امیدواری برای فرار از رابطه دردناک کنونی و بازگشت به رابطه با ادوارد می رساند. داستان حیوانات شبگرد در تمام لحظات غیرقابل پیش بینی و هیجان برانگیر است و به شکلی مبتکرانه ویژگی های سبک نئو نوآر را داراست. روایت کابوس گونه رمان ادوارد در خلال روایت زندگی سوزان و روانشناسی دقیق شخصیت یک هنرمند و رفتار خشن ری که با وجود مامورانی فاسد تونی و کاراگاه بابی آندز نمی توانند آنها را محاکمه کنند و رفتار خشن چند جوان با تونی، همسر و دخترش شب هنگام در جاده های خلوت تگزاس و تونی که برای فرار از ازدحام دنیای مدرن به شهری سفر می کند که خلوت و دور از ازدحام و حضور همه جانبه تکنولوژی در زندگی انسان است باعث شده تام فورد با سبکی مبتکرانه فیلمی نئونوآر را در سالهای اخیر بسازد. 

زندگی سوزان و سفر دردناک تونی در شب با نورپردازی پر کنتراست وارد مرحله جدیدی می شود که برای هر کدام نوعی خودآگاهی دردناک را به همراه دارد. هر دو شخصیت در شرایطی اندوهناک و جبری گرفتار شده اند که مانند تقدیری از پیش محتوم شده برای آنها نوشته شده و هیچ کدام قادر به گریز از آن نیستند. جاده های تاریک تگزاس و فضای مدرن خانه سوزان به لحاظ شمایل شناختی در یک هارمونی نوآر هستند که به خوبی تام فورد توانسته با تصاویری با کیفیت که اصالت و زیبایی روایتش حفظ شود به تصویر بکشد. روایت تصویری رمان و بازگشت به گذشته برای روایت زندگی سوزان و ادوارد و در تنیدگی این دو روایت با تصاویری با ترکیب بندی بی ثبات و بی مرکز و حس عدم ثبات و تعادل دو شخصیت اصلی یعنی تونی و سوزان سبب شده مخاطب به نوعی تردید در حقیقی بودن هر دو روایت و انطباق اتفاقات رمان و شخصیت های اصلی قرار گیرد. تونی و ادوارد دو قهرمان اصلی دو روایت انسانهایی احساساتی و سرخورده هستند که از نظر عاطفی اشتراک هایی دارند. 

از ویژگی های فیلم حیوانات شبگرد شکستن مرز بین خیال و واقعیت و گذشته و حال است و تام فورد به خوبی توانسته با روایتی مبتکرانه و شخصیت پردازی عالی و قدرت تصاویر انسجام و هارمونی داستان را با دو روایت موازی و تو در تو درباره زندگی ادوارد و تونی را در هم آمیخته و مخاطب را به تفکر وادار کند. افتتاحیه گالری سوزان و تضاد میان زیباشناسایی عمومی و هنری، سکوت و جنب و جوش سوژه ها در یک رقص مدرن که هویتی مستقل از موسیقی دارد و در انسجام با آن به هارمونی می رسد آشفتگی روحی و سردی روابط سوزان در زندگی با هاتن و رمان ادوارد با روایتی تصویری و در هم تنیده اش با زندگی آن دو دارد مخاطب را در حس تردید مرز میان خیال و واقعیت و ارتباط دو روایت با یکدیگر به خاطر برخی شباهت های رفتاری شخصیت های اصلی قرار می دهد. رمان درباره فردی احساساتی است که همسر و فرزندانش مورد تجاوز و قتل گروهی جوان بزهکار با رفتاری خشن قرار می گیرد. تونی همراه کاراگاه بابی آندز با بازی زیبای مایکل شانون به خاطر فساد سیستم قضایی قادر به محکوم کردن متهمان نیستند برای همین تصمیم می گیرند خود اقدام به مجازات قاتلان کنند. حیوانات شبگرد روایتی تراژیک دارد که هر چه به انتهای داستان نزدیک می شویم نوعی کاتارسیس مدرن در درونش شکل می گیرد. در روایت داستان شخصیت هایی شرور همسر و دختر تونی را به قتل رسانده و هیچ مجازاتی در انتظار آنها نیست و تونی که خود را مقصر در عدم دفاع از همسر و دخترش می داند پس از آنکه از دستگاه قضایی برای مجازات قاتلان ناامید می شود با تشویق کاراگاه بابی آندز تصمیم می گیرد خود آنها را مجازات کند. این مجازات با توجه به شخصیت عاطفی تونی برای خودش نیز تبعاتی دارد برای همین داستان قرار نیست مانند فیلم های جنایی با کشته شدن قاتلان به پایان رسد بلکه تمام کسانی که در خشونت و ایجاد آن نقش دارند مجازات می شوند. 

از ویژگی ها فیلم حیوانات شبگرد غیر قابل پیش بینی بودن اتفاقات داستان است که حس تعلیق و هیجان و تمایل به دنبال کردن فیلم را در تمام روایت برای مخاطب ایجاد می کند. هر چند شخصیت های داستان در درون سرنوشتی از پیش محتوم و غیرقابل تغییر گرفتار شده اند اما داستان خلاق و شخصیت پردازی عالی تام فورد همراه با بازی عالی بازیگرانش مخاطب را تا انتهای فیلم مشتاق به دنبال کردن فیلم نگه می دارد و شیوه روایی فورد با سبکی متفکرانه از نئو نوآر تامل برانگیر است.

رمان ادوارد و تاثیرش بر سوزان که درون یک زندگی اشرافی خسته کننده و سرد گرفتار شده انگیزه ایی می شود برای خروج از وضعیت نامطلوب کنونی اما فورد به خوبی داستانش را در یک رستوران مجلل و آرام با قاب تنهایی سوزان به پایان می رساند. هر چند روایت اصلی فیلم یک روایت آرام درباره زندگی زنی هنرمند از طبقه مرفه جامعه است اما داستان کتاب درباره یک تعقیب و گریز جاده ای در دل جاده های تاریک تگزاس و تلاش برای مرگ و زندگی است. دو شخصیت اصلی مرد داستان خود را مقصر فروپاشی زندگی خانوادگی می دانند و تلاش آنها برای ایجاد ثبات و بهتر کردن اوضاع با شکست مواجه می شود. 

استفاده از نماهای تاریک و جاده های خلوت و محیط های پر زرق و برق و احساس شکست و تنهایی شخصیت در برابر سرنوشتی که از آنها قدرتمندتر است تام فورد را که از دنیای مد وارد سینما شده یکی از استعداد های سینما معرفی کرده است. حیوانات شبگرد از نظر ساختاری نگاهی حقیقی با طنزی سیاه به زندگی انسان معاصر دارد که هر چه تلاش می کند باز در درون ساختار دایره وار تنهایی و انزوا فرو می افتد. شخصیت های اصلی فیلم همه در نهایت در نوعی تنهایی از پیش محکوم شده در حال گذر روزهای زندگی هستند و مانند جمله مادر سوزان با بازی زیبای لورا لینی هر کسی در جهان مدرن امروز در حال تبدیل شدن به والدین خود است. سرنوشتی که هر نسل تمایل به تغییر آن دارد اما روند فرسایشی جهان شهری مدرن امروز ناخواسته انسان را به همان نقطه ایی می رساند که از آن فرار کرده است. ادوارد که در نوجوانی شخصیتی منزوی و تنها دارد مانند پدرش در یک زندگی شکست خورده تنها می ماند و سوزان با اینکه از زندگی پر زوق و برق والدین خود متنفر است دوباره وارد همان زندگی سرد و بی روح و تنهایی زندگی اشرافی می شود. 

تام فورد با فیلم حیوانات شبگرد ثابت کرده استعدادی غیر قابل انکار است که می باید منتظر آثار درخشانی از او باشیم و روایت های بی نقص با شخصیت پردازی عالی و استفاده از تکنیک های خلاق داستان نویسی و تصاویری اصیل با قاب های که ناشی از نگاه زیبایی شناسی او از دنیای مد است و تاثیری که در لحظات مختلف بر ذهن مخاطبش می گذارد در کنار بازی عالی بازیگرانش به خصوص امی آدامز که سردی و سکوت دکتر لوئیز فیلم ورود را به همراه دارد و جک جلینهال که تونی هستینگز را به شکلی عالی به تصویر می کشد به خصوص در زمان مواجه انسانی احساساتی با قاتل خانواده اش یا زمانی که با جسد همسر و دخترش مواجه می شود و مایکل شانون با صدای دو رگه و صورت خشک و بی روحش که یکی از بازهای عالی خود را در فیلم حیوانات شبگرد به تصویر کشیده فیلمی تامل برانگیز و مبتکرانه را به وجود آورده است.



. حیوانات شبگرد اقتباسی از رمان «تونی و سوزان» آستین رایت است که با دو روایت موازی به شکلی تو در تو و در هم تنیده به تصویر کشیده می شود.