ورود / عضویت
برای ورود یا ثبت‌نام شماره تلفن همراه خود را وارد کنید

نقد فیلم شیر, Lion, گربه

محمد مهدی تابنده
۴ سال پیش - ۴ دقیقه مطالعه
منبعکافه نقد
امتیاز منتقد به فیلم :

   شیر، ساخته گرت دیویس اثری به شدت اگزجره در خصوص مفاهیمی پند آموز و تعلیمی نظیر امید و حفظ اصالت است. این فیلم در واقع تمام انرژی خود را صرف می کند تا به شکلی کاملا گل درشت و مستقیم به مخاطب بگوید که اولا امید ناگهان سر و کله اش از میان انبوه سیاه و تیره ای از نا امیدی پیدا می شود (به بیان خود فیلم؛ که در ادامه درباره اش بحث خواهد شد) و در این مورد حتی با بی دقتی و بی جنبگی فراوان ، به سریال ها و تله فیلم های وطنی نیز شبیه می شود (!) و دوما...

  

شیر، ساخته گرت دیویس اثری به شدت اگزجره در خصوص مفاهیمی پند آموز و تعلیمی نظیر امید و حفظ اصالت است. این فیلم در واقع تمام انرژی خود را صرف می کند تا به شکلی کاملا گل درشت و مستقیم به مخاطب بگوید که اولا امید ناگهان سر و کله اش از میان انبوه سیاه و تیره ای از نا امیدی پیدا می شود (به بیان خود فیلم؛ که در ادامه درباره اش بحث خواهد شد) و در این مورد حتی با بی دقتی و بی جنبگی فراوان ، به سریال ها و تله فیلم های وطنی نیز شبیه می شود (!) و دوما اصالت وجودی و خواستگاه اجتماعی هرکسی غیر قابل فراموشیست (از این مفهوم میتوان تاویلات مختلفی ارائه داد اما تاکید خود فیلم بر داشتن توجهی ویژه و مثبت بر وطن و اصالت و نادیده نگرفتن گذشته شخصی خود در هنگام فتح قله های مرتفع است) فیلم در واقع خیلی صریح بیان می کند که : بدان از کجا آمده ای ! این مفاهیم جدا از کلیشه ای بودن و نخ نما شدن از فرط تکرار ، مفاهیم قابل تامل و بنیادی ای می باشند و "شیر" را از این منظر می توان فیلمی دغدغه مند و محترم برشمرد اما متاسفانه این فیلم بزرگترین و مهلک ترین ضربه را از نحوه بیان همین مفاهیم پراهمیت می خورد. بزرگترین ضعف فیلم از همان دقایق ابتدایی شروع می شود؛ جایی که مخاطب پس از چند دقیقه و بدون اینکه با وضعیت و شیوه زندگی سارو (شیرو) و خانواده اش به طور کامل و دقیق آشنا شود (با یکی دو سکانس کوتاه نمی توان اطلاعات چندانی به دست آورد مخصوصا وقتی همین سکانس های اندک هم در انتقال اطلاعات الکن باشند و در فضاسازی کارکردی نداشته باشند) با یک حادثه ناگوار تصادفی روبرو می شود.عجولانه بودن این رویداد به نظر حاصل بیم کارگردان از سررفتن حوصله و طاقت مخاطب می باشد و در واقع دیویس به این شیوه می خواسته است که به این بهانه هم که شده بیننده را به سمت فیلم بکشاند و او را تا پایان همراه سازد. این اقدام که بیشتر ناشی از بی تجربگی کارگردان و نگرش تجاری او است در ابتدا موفق به امر مذکور می شود و علاوه بر آن مسیر فیلم را به سمتی که مدنظر است هدایت می کند، اما آسیبی که صحبتش شد بر پیکره فیلم باقیست. وقتی که مخاطب ساروی اولیه ( و خانواده اش) را به درستی نشناسد ناگزیر ساروی استرالیایی را به عنوان سارو می پذیرد و دیگر نه با اصالت و پیشینه ای که شخصیت اصلی دنبالش است ارتباط برقرار می کند و نه مفاهیم دیکته شده فیلم را بر میتابد . 

بزرگترین ضعف فیلم اما همانطور که گفته شد در دیالوگ نویسی گل درشت و صریح آن است. متاسفانه بسیاری از صحنه های فیلم که عملا مفاصل و نقاط عطف پر اهمیتی برای فیلم به شمار می آمدند تبدیل به یک تلاش متضرعانه و رقت انگیز و گاها خشمگین از جانب فیلمساز و فیلمنامه نویس شده اند. برای نمونه سکانس دعوای سارو و لوسی در خیابان را به یاد آورید تا دیالوگ های خشمگینانه و صادقانه سارو که جز مشتی شعار و صحبت رو در رو با مخاطب نیست، در ذهنتان نقش ببندد. این سکانس علاوه بر این شکست دیگری را به بافت فیلم تحمیل کرده است و آن تحول ناگهانی و غیر قابل باور سارو و مصمم شدن او در یافتن زادگاهش است.. سارویی که سال های طولانی سکوت کرده و اصالت خودش را به نوعی فراموش کرده با دیدن یک نوع شیرینی خاص به گذشته خود پیوند می خورد ! متاسفانه این مفصل به شدت ضعیف است و موجب شده است تا این تحول باورپذیر از آب در نیاید که همین امر نیز ناشی از پرش ناگهانی و مبهوت کننده فیلمساز از سنین کودکی سارو به سنین جوانی اش است که باز هم به جز عجله و کمبود حوصله توجیه دیگری نمیتواند داشته باشد..شاید اگر این روند تدریجی تر و نرم تر روایت می شد و تماشاگر ناگهان با یک ساروی درشت اندامِ مصمم که با دیدن یک شیرینی برای یافتن خانواده و زادگاهش با همه کس جنجال به پا می کند روبرو نمی شد نتیجه بهتری برای "شیر" رقم می خورد. علاوه بر این ، این مطلب (تحول ناگهانی) را نمی توان به پای فراموشی سارو گذاشت و آن شیرینی را به مثابه یک تلنگر قلمداد کرد چرا که به سندیت خود فیلم سارو برادر و مادرش را همیشه و در همه جا می بیند و آن ها همیشه پیش رویش بوده اند. پس سکانسی که سارو شیرینی را می بیند و به گذشته پرتاب می شود فریبی بیش نیست. صحنه دیگری که دربردارنده متنی رک و شعاری است صحنه گفتگوی سارو و مادر خوانده اش می باشد. جایی که پیش فرض مخاطب مبنی بر عقیم بودن این زوج نابود می شود و جای آن را واقعیتی عجیب و به شدت اغراق آمیز می گیرد و آن هم تلاش خیرخواهانه سو و همسرش برای پذیرفتن حضانت سارو و مانتوش و به طور کلی کودکان بی سرپرست است . اتفاقی که نه تنها از این زوج یک قهرمان نمی سازد بلکه طناب ارتباطی میان بیننده و این دو را با خلق شمایلی فضایی و ابرانسانی و اغراق آمیز از آنها، قطع می کند و باعث می شود حتی رابطه میان سارو و سو نیز کمرنگ و تصنعی شود .  

نکته بعدی که احتمالا پوزخند مخاطب را به همراه خواهد داشت موفقیت کاملا تصادفی قهرمان داستان در یافتن خانواده و محل تولدش می باشد که با جستجوی بی حوصله و ناامیدانه سارو رخ می دهد که قرار بوده است حامل این پیام باشد که "در ناامیدی بسی امید است" اما کارگردان توجه نداشته است که چنین مفهوم عمیقی را نمی توان در قالب سرچ اینترنتی و تصادفی به تماشاگر القا کرد. برای همین نه تنها تماشاگر مفهوم مذکور را نمی پذیرد بلکه در جهان روایی داستان نیز نمی تواند موفقیت سارو را به راحتی باور کند و از شکوه این واقعه ذوق کند ! برای همین نسبت به صداقت و مهارت فیلم و فیلمساز مایوس و مشکوک می شود و حتی دیگر با سارو نیز همدردی و همراهی نمی کند. 

علاوه بر اینها شخصیت پردازی های فیلم نیز بی نقص نیست. کافیست به شخصیت لوسی (با بازی رونی مارا) توجه کنید تا در یافتن کارکردش در مسیر اهداف فیلم عاجز بمانید. لوسی حقیقتا هیچ نقشی در پیشبرد داستانِ تحول و اصالت جویی سارو ندارد و حتی نمی تواند بار دراماتیک اثر را کم و زیاد کند چرا که تقریبا هیچ فراز و نشیبی در رابطه او و سارو وجود ندارد و همان اختلافات کوچک نیز به غایتی نمی انجامد و نیمه کاره رها می شود و هیچ ارتباطی هم به سفر سارو و پایانش پیدا نمی کند. شخصیت مانتوش نیز همین وضعیت را دارد اما حداقل به عنوان شخصیتی که چندان در فیلم مجال عرض اندام نمی یابد باری بر دوشش نیست و کم اثر بودنش تا حدودی به کم حضور بودنش بر میگردد. نکته ای که در مورد شخصیت لوسی با آن حجم از خودنمایی اش صدق نمی کند.

در مجموع "شیر" یک فیلم عجولانه ، پر سر و صدا و متظاهر است که سعی دارد با ایده تکراری ای که می توانست نو بیان شود خودش را به عنوان دیوانی پندآموز جا بزند که به دلیل "ماندن در سطح" ناموفق عمل می کند.  

1

نقدهای مرتبط با این اثر


در صورت تمایل نظر خود را درباره این نوشته بنویسید


نظر سایر کاربران

هنوز نظری ثبت نشده است