ورود / عضویت
برای ورود یا ثبت‌نام شماره تلفن همراه خود را وارد کنید

نقد فیلم ایستاده در غبار, Standing in the Mist, قهرمانی به نام حاج احمد متوسلیان

افشین علیار
۳ سال پیش - ۴ دقیقه مطالعه
منبعروزنامه هنرمند
امتیاز منتقد به فیلم :

مهم ترین عامل موفقیت ایستاده در غبار که باعث شد سیمرغ بهترین فیلم را در سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر از آن خود کند، این است که این فیلم قصد ندارد تقلب و زیاده گویی کند یا قصد ندارد وارد قصۀ شود که به خیانت و پنهان کاری و سیاه نمایی جامعه ختم شود، بلکه این فیلم سعی دارد وارد فضایی شود که به مخاطبش بگوید سینما فراتر از آن چیزی است که تصور می شود ، ایستاده در غبار غلوگویی نمی کند و بی حساب قهرمان خلق نمی کند

فیلم (ایستاده در غبار) اولین فیلم محمد حسین مهدویان صرفا یک فیلم مستند نیست، این فیلم  نگاه واقع بینانه به مقولۀ جنگ دارد و یک سینمای تمام عیار است. شرافت درباره ی این فیلم به معنای درست کلمه است چرا که فیلمساز ما در این روزهایی که بیشتر کارگردانان روشنفکر به ساخت کمدی های بی سر و شکل یا خیانت روی آوردند،  ریسک کرده است و در اولین فیلم سینمایی اش به دفاع مقدس پرداخته است، و از آن مهم تر به یک قهرمان جنگی مثل حاج احمد متوسلیان. اگر چه فیلم فضای شبیه به مستند دارد و با نریشن به جلو می رود اما نوع روایت فیلم و پردازش موقعیت ها و معرفی شخصیت ها به قدری اصولی و تکنینکی است که تماشاگر احساس می کند که با یک فیلم درام داستان گو طرف است و تا انتهای فیلم این فضای مستند گونه و بدون دیالوگ را می پذیرد، چرا که هدف ایستاده در غبار معرفی حاج احمد متوسلیان به مخاطب است، از سوی دیگر فیلم نمی خواهد تصاویر و حرف های غلو شده از رشادت های متوسلیان را به نمایش بگذارد بلکه هدف فیلمساز ما در مرحله ی اول پرداختن به دفاع مقدس و مرحله ی دوم حاج احمد متوسلیان است، ایستاده در غبار فارغ از دیالوگ به صورت نریشن از زبان خانواده، دوستان و همرزمان متوسلیان شکل پیدا می کند و هیچ کدام از این افراد قصد بزرگ جلوه دادن حاج احمد را ندارند آنها چیزی را روایت می کنند که دیده اند و حالا این فیلم، هم به جنگ می پردازد و در لابه لای پلان ها رشادت های حاج احمد را به ما نشان می دهد . این شیوۀ داستان گویی اگر چه در سینمای ما برای نخستین بار است که اتفاق می افتد اما به این نکتۀ مهم باید توجه داشته باشیم که مهدویان مهارت خاصی در این شیوۀ داستان گویی داشته که توانسته لبۀ تیغ حرکت کند تا فیلمی بسازد که مخاطب عام هم با آن ارتباط برقرار کند، هوشمندی مهدویان در کارگردانی و بهره گیری او از یک فرمانده جنگی باعث شده است فیلمی ساخته شود که اگر چه در نگاه اول شکل مستند گونه اش مخاطب را از دیدن این فیلم منصرف می کند اما وقتی فیلم جلو می رود  سکانس های تاثیربرانگیز تماشاگر را تحت تاثیر قرار می دهد و این باعث می شود تماشاگر تا انتها با فیلم همراه شود .

مهم ترین عامل موفقیت ایستاده در غبار که باعث شد سیمرغ بهترین فیلم را در سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر از آن خود کند، این است که این فیلم قصد ندارد تقلب و زیاده گویی کند یا قصد ندارد وارد قصۀ شود که به خیانت و پنهان کاری و سیاه نمایی جامعه ختم شود، بلکه این فیلم سعی دارد وارد فضایی شود که به مخاطبش بگوید سینما فراتر از آن چیزی است که تصور می شود ، ایستاده در غبار غلوگویی نمی کند و بی حساب قهرمان خلق نمی کند شخصیت های منفعل نمی سازد بلکه این فیلم کوشیده است از قهرمان حقیقی مملکت مان از یک فرمانده سپاه فیلمی بسازد که مخاطب ها با او آشنا شوند. تعداد زیادی از آدم های جامعه ی ما حتی نمی دانند که حاج احمد متوسلیان چه کسی بوده و چه شخصیتی داشته است، بعد از پایان فیلم است که مخاطب به فکر فرو می رود که حاج احمد متوسلیان تنها یک نام نیست او یک اسطوره است که از زندگی اش، جوانی اش و ازدواجش گذشت تا بتواند به مملکتش خدمت کند، مطمئنا خیلی ها نمی دانستند که سه دهه گذشته است و هنوز کسی از حاج احمد متوسلیان خبر ندارد. کشور از این دست قهرمان ها کم ندارد که اگر فیلمساز خوش ذوقی مثل مهدویان به آنها بپردازد باعث می شود که نسل جوان ما با این قهرمانان آشنایی پیدا کنند، در این برحۀ زمانی نوبت به ساخت این گونه فیلم ها رسیده است، حالا دیگر شکل دفاع مقدس ما تغییر کرده است ما باید قهرمانان جنگی را بشناسیم، ما باید دربارۀ شهید همت، شهید صیادشیرازی، شهید باکری،شهید باقری، شهید احمد کاظمی، شهید آبشناسان فیلم بسازیم که نسل های بعد فکر نکنند که این نام ها فقط برای نامگذاری محله ها و میدان ها استفاده شده است . مهدویان که خود در دهۀ شصت بدنیا آمده است مطمئنا جهانی بینی دربارۀ جنگ و این آدم ها نداشته اما تحقیق باعث شده است فیلمساز ما فیلمی بسازد که اساسا ضدجریان این روزهای سینمای ایران است اما همین فیلم باعث شده مهدویان تبدیل به یک پدیده شود ، او ثابت کرد که سینمای جنگ و آدم هایش خیلی فراتر از آن چیزی هستند که در فیلم اخراجی ها دیدیم. سینمای جنگ ایستاده در غبار است چون با شرافت به آدم های جنگ پرداخته است نه با آدم های لمپن. انتخاب درست بازیگران مخصوصا برای نقش حاج احمد متوسلیان و دیگر شخصیت ها، پرداختن به یک فرم جدید در سینمای ایران از مهم ترین نکات این فیلم به حساب می آید.

همان طور که گفته  شد پرداختن به سینمای دفاع مقدس در این موقعیت زمانی یک ریسک به حساب می آید که محمد حسین مهدویان از این ریسک گذشته و به سینمای ارزشی رسیده است سینمایی که حرف های مهمی را به مخاطبش می زند، حالا مهدویان با ساخت مستند تلویزیونی آخرین روزهای زمستان  (که به زندگی شهید باقری می پرداخت) ثابت کرد که در سینمای دفاع مقدس صاحب تفکر و دغدغۀ پرداختن به جنگ را دارد آن هم به صحیح ترین شکل ممکن، حالا باید منتظر باشیم که این پدیدۀ سینمایی در دومین فیلمش با چه زاویۀ به جنگ و آدم هایش می پردازد مطمئنا مهدویان با ساخت ایستاده در غبار سطح توقع مخاطبانش را بالابرده است و این باعث می شود که کار مهدویان هم به مراتب سخت تر شود. نگارنده این یادداشت امیدوار است روزی برسد که حاج احمد متوسلیان به مملکتش باز گردد و چشمان مادرش و دیگران را از انتظار نجات دهد.

0

نقدهای مرتبط با این اثر


در صورت تمایل نظر خود را درباره این نوشته بنویسید


نظر سایر کاربران

هنوز نظری ثبت نشده است