ورود / عضویت
برای ورود یا ثبت‌نام شماره تلفن همراه خود را وارد کنید
0
سید محمد رضا عبادی
۴ سال پیش - ۳ دقیقه مطالعه

از رنجی که می بریم، سینمای بدون قهرمان

با اکران فیلم بادیگارد جای خالی شخصیت های قهرمانی دوباره احساس شد. انتظار می رود در کنار آثار حاتمی کیا که همواره شخصیت های خاص داستان های خودش را دنبال می کند، هنرمندان دیگری به پا خیزند و ضمن این...

سینما جادوی خیال انگیزی است که همواره الهام دهنده رویاها و محلی برای پیاده سازی تخیلات انسان ها بوده است. یکی از مظاهر اصلی تخیلات انسان اسطوره و قهرمان پروری است، در واقع هر زمان که خواسته انسان با قدرت های حاکم بر زمین و یا امکانات و توانایی های وی تعارض داشته است وی به تخیلات خود رجوع می کند و شخصیتی در داستان هایش خلق می کرده است که فارغ از تمام این محدودیت ها توانایی های منحصر به فردی داشته است و یا حتی بدون داشتن توانایی منحصر به فرد صرفا مجری قانون و عدالت بوده است. پس از ظهور سینما این تخیلات رنگ و بوی واقعی تری پیدا کرد و مردم به مشاهده این ابرقهرمانان پرداختند. به مرور با کشف قدرت سینما و تاثیر آن بر زندگی مردم به تصویر کشیدن و خلق شخصیت های ابر قهرمان نیز تحت الشعاع قرار گرفت به گونه ای که در یک دسته بندی خاکستری و نه چندان مستقل شخصیت های قهرمان قصه ها را در نقدها و معرفی فیلم ها قهرمان و در برخی مواقع ابر قهرمان می نامند.

- سوال اینجاست که اصلا چرا سینما به چنین فیلم هایی نیاز دارد؟

گیشه ها پاسخ می دهند که به هر دلیلی که باشد این بعد از داستان سرایی جذابیت خاصی دارد و یکی از دلایل آن همان سرکوب و کنترل احساسات است که در درون هر آدمی موج می زند، اکثر افرادی که به پای تماشای بتمن نولان نشسته اند و با آن ارتباط بر قرار کرده اند حداقل یکبار خودشان را در قالب و زیر نقاب بتمن تصور کردند که امری طبیعی است.

از جنبه دیگر با توجه به اقبال عمومی مردم می توان از این آثار برای انتقال فرهنگ استفاده کرد و مسلما باید در نظر داشته باشیم که این گونه آثار حداقل از جنبه مالی آثار پر سودی هستند که کمپانی های بزرگ فیلم سازی همواره به ساخت آن ها رغبت نشان می دهند.

- آیا از لحاظ محتوایی این فیلم ها ارزشمند هستند؟

این سوال به سختی قابل توضیح است قبول دارم که بسیاری از فیلم های حاضر هیچ محتوایی ندارند اما موضوع بحث ما فیلم هایی صرفا زد و خوردی نیستند در واقع همان سه گانه بتمن به خوبی ثابت می کند خلق یک ابر قهرمان و یک داستان با محتوا غیر ممکن نیست و این همان موضوع و هدف نوشتن این مقاله است.

- سینمای ایران چه وضعیتی دارد؟

در واقع سینمای ایران گمشده ای دارد به نام قهرمان، کسی که بتواند در دل مردم به خصوص قشر کودک، نوجوان و جوان مملکت قوت قلب و خودباوری خلق کند گرچه عده ای مخالف این نظر هستند اما در رد ادعایشان همین کافی است که سری به لوازم التحریری ها بزنیم تا ببینیم شخصیت هایی همچون تن تن و بن تن حالا رستم کودکان ما شده اند. سینمای ایران فراموش کرده در کنار جدایی نادر از سیمین ها خلق ابرقهرمانانی نیاز دارد که با ذائقه مردم خوش بیاید حتی این آثار نشان داده اند اگر با صرف هزینه و وقت مناسب به آن ها پرداخته شود توانایی کسب جوایز ارزشمند بین المللی را دارا هستند. و باید قبول کرد دنیای هنری و مسئولان مربوطه این واحد با توجه به تاثیر فوق العاده ای که در بدنه فرهنگی کشور دارند بایستی مقدمات ساخت این گونه فیلم ها را بیش از پیش آماده کنند و جنبه های مختلف تاریخ کشورمان که سرشار از مقاومت های دلیرانه است را پوشش دهند و در عین حال به انتقال مفهوم و پیامی در لایه های پایین تر فیلم یک اثر ارزشمند را به یادگار بگذارند.  

متاسفانه این بی توجهی به عرصه سینما خلاصه نمی شود و در ابعاد دیگر زندگی مردم ورود می کند و این همان پدیده ای است که به تهاجم فرهنگی می شناسیم اما نکته این جاست که ما فقط معلول را شناسایی می کنیم و قصد در از بین بردن آن داریم غافل از این که بخش اعظم این واقعه به عملکرد خودمان باز می گردد.

قهرمانان داستان های ما تو سری و سیلی خورده اند، بدبخت اند و ته هنرشان همین است که زندگی خودشان را جمع کنند وجود چنین آثاری اصلا بد نیست چون آن ها باید باشند و معرف فضای خاص خودشان هستند سینما باید همه ابعاد را پوشش دهد. در واقع سینما باید مانند فروشگاه بزرگی عمل کند که همه نیازهای مردم منطقه خود را پوشش دهد در غیر این صورت مردم برای ارضای نیاز تامین نشده خود به سراغ فروشگاه های دیگر می روند. همچنین بایستی تنوع این آثار افزایش یابد و رشادت ها و قهرمانان همه اعصار برای مردم روایت شوند.

سینمای ما به قهرمانی نیاز دارد که اعتماد به نفس را تقویت کند به کسی که روحیه جنگنده داشته باشد. این دست از آثار سینمایی در نسل های بعدی اثرگذاری خود را نشان خواهند داد. اگر نیازمند زیر ساخت خاصی است به ایجاد زیر ساخت ها مشغول شوید پس از چند بار آزمون و خطا مسلما به نحوه عملکرد درست می رسیم. ما نیازمند خلق قهرمانانی هستیم که ویژگی های بومی و منطقه ای خودمان را داشته باشند. از اساطیر و داستان های خودمان بایستی قهرمانانی بنا کنیم که در ذهن کودکان ما جای بگیرد. ما در برابر نسل های آینده مسئولیم. برای آیندگان عزت نفس و اعتماد به نفس به میراث بگذارید.