ورود / عضویت
برای ورود یا ثبت‌نام شماره تلفن همراه خود را وارد کنید

نقد فیلم مارمولک, The Lizard, فیلمی کمدی اجتماعی(1382)

نیما افراسیابی
یک ماه پیش - ۳ دقیقه مطالعه
امتیاز منتقد به فیلم :

در دورانی که "اصلاح طلبی "گفتمان رایج فضای رسانه ای را شکل میدهد،کمال تبریزی با ساخت فیلم "مارمولک"(1382)نگاهی نقادانه به تابوهای موجود در جامعه دارد.مطالعه این نقد پیش از تماشای فیلم توصیه نمیشود. رضا مثقالی(پرویز پرستویی)سارقی مسلح و سابقه دار است که به دلیل استعدادش در بالا رفتن از دیوار و خالکوبی بازویش به "رضا مارمولک"مشهور است.سکانس آغازین فیلم دستگیری اش حین سرقت را نشان میدهد و در ادامه به حبس ابد محکوم میشود. تلاش او برای فرار از...

در دورانی که اصلاح طلبی گفتمان رایج فضای رسانه ای را شکل میدهد،کمال تبریزی با ساخت فیلم "مارمولک"نگاهی نقادانه به تابوهای  جامعه دارد.مطالعه این نقد پیش از تماشای فیلم توصیه نمیشود.

رضا مثقالی(پرویز پرستویی)سارقی مسلح و سابقه دار است که به دلیل استعدادش در بالا رفتن از دیوار و خالکوبی بازویش به "رضا مارمولک"مشهور است.سکانس آغازین فیلم دستگیری اش حین سرقت را نشان میدهد و در ادامه به حبس ابد محکوم میشود. تلاش او برای فرار از زندان با پوشیدن لباس یک روحانی هسته اصلی داستان را شکل میدهد و خرده داستانهای پیرامون آن با شوخ طبعی به نقد افکار سنتی جامعه میپردازد.

عمادالدین مجاور (بهرام ابراهیمی)رئیس زندان ماموری وظیفه شناس است  که از نگاه جامعه همواره خوب و درستکار بوده است.در گفتگویش با رضا مارمولک اذعان میکند که زندان یک "کلینیک امراض روحی"است و زندانی بیماری است که به درمان نیاز دارد اما با اصرار بر اینکه "انسانها را با زور به بهشت میفرستد"نشان میدهد که درک لازم برای اصلاح و بازپروری مجرمین را ندارد!

رضا مارمولک در زندان به پوچی رسیده و اقدام به خودکشی میکند اما این تلاش نافرجام به بستری شدنش در بیمارستان منجر میشود.در بیمارستان با یک روحانی به نام رضا احمدی (شاهرخ فروتنیان)آشنا میشود که کتاب شازده کوچولو میخواند و از طریق گچبری امرار معاش میکند!رضا مارمولک تحت تاثیر کلام نافذ و عامه پسند او قرار میگیرد و ایندو با هم دوست میشوند اما در ادامه با پوشیدن لباسهای حاج آقا احمدی موفق به فرار از بیمارستان میشود!

رضا مارمولک در لباس یک روحانی برای فرار از کشور به شهری مرزی سفر میکند و ناخواسته امام جماعت مسجد آن شهر میشود.در حالیکه اطلاعاتی در زمینه مذهب ندارد با سخنرانی و ایراد خطبه گفتمان نافذ حاج آقا احمدی را به جامعه منتقل میکند و منبر و مسجدی که پیش از این با ریزش مخاطب مواجه بوده تحت تاثیر این کلام  احیا شده و با اقشار مختلف مردم ارتباط برقرار میکند!

رضا مارمولک که حالا امام جماعت مسجد الامیر است به شخصیتی متنفذ و قابل احترام تبدیل میشود و در این در حالی است که مخفیانه زمینه فرار خود از مرز را فراهم میکند:در حالیکه برای جعل مدارک شناسایی  به هر دری میزند هر بار به مشکلی بر میخورد تا بفهمد که به سادگی نمی تواند از هویت واقعی اش فرار کند!به موازات آن  آوازه اش در شهر تا جایی رفته که حتی نسبت شفابخشی به او میدهند! ازینرو با مقبولیتی که در میان اقشار مختلف مردم پیدا کرده تلاش میکند تا به حل مسایل و مشکلات  پیرامون خود بپردازد:جواد دل انگیز که از اراذل و اوباش محل است پس از آنکه کتک مفصلی از حاج آقا میخورد سر به راه شده و نه تنها از آزار و اذیت همسرش فائزه دست بر میدارد  به مسجد هم میرود! آقای فضلی که در جامعه سنتی به دلیل"پدر بودن"بایستی مورد حرف شنوی قرار گیرد با خشکه مقدسی و افکار کهنه اش از نسل جدید فاصله گرفته و از درک فرزندش غلامعلی عاجز است.مجتبی دیگر جوان فیلم هم به دلیل تاثیر گفتمان های متحجر در سطح دین مانده و به عمق نمیرود!حاج آقا برای حل این مسایل سبک و سیاق خاص خود را دارد!!

کارگردان با بازتاب کارزار انتخاباتی مهندس شجاعی عوامفریبی عرصه سیاست را به مخاطب نشان میدهد. مهندس شجاعی(مهران رجبی) که کاندید نمایندگی مجلس است با پرداخت بدهی زندانیان طیفی از جامعه را نشان میدهد که همواره به دلیل خدمت به مردم و انجام امور خیریه مورد احترام بوده است اما ریا و تزویر در رفتارش موج میزند و انجام کار خیر را نردبانی برای رسیدن به قدرت کرده است!

در انتهای فیلم تعقیب و گریز  به پایان میرسد و در اثر سماجت جناب مجاور در انجام وظیفه رضا مارمولک شناسایی و دستگیر میشود :به این ترتیب مخاطب با مشاهده دگردیسی درونی او  به این کلام حاج آقا احمدی میرسد که "به عدد انسانهای دنیا راه رسیدن به خدا وجود دارد!"

انتخاب لوکیشن های مناسب و میزانسن منطبق با مضمون داستان از نقاط قوت فیلم  است.فیلمنامه در بکارگیری مضامین طنز راه درستی را پیموده و از هرگونه لودگی و ابتذال فاصله گرفته است و با پختگی و مهارت مخاطب را بارها به خنده می اندازد.فیلم یک پلان اضافی یا کسالت بار ندارد و سکانسها با دکوپاژ مناسب مضمون فیلم را به مخاطب منتقل میکنند.

در مجموع "مارمولک" فیلمی موفق است که سعه صدر جامعه را به چالش میگیرد.





0

نقدهای مرتبط با این اثر


در صورت تمایل نظر خود را درباره این نوشته بنویسید


نظر سایر کاربران

هنوز نظری ثبت نشده است