نقد فیلم گورکن, The Badger, «گورکن» یک پایان گول‌زننده

۲ ماه پیش

۳ شهریور ۱۴۰۰

گورکن تنها یک پایان گول‌زننده دارد و سؤال‌های بی‌پاسخی که برای مخاطب می‌ماند

- /۱۰
امتیاز سلام سینما

از ۰ رای

امتیاز دهید :

اگر یک دوست می‌خواهی، مرا اهلی کن.

 «گورکن» دومین اثر کاظم مولایی ضعف محسوسی در فیلمنامه دارد؛ متنی خام که می‌خواهد وارد ژانر معمایی پلیسی شود، اما عناصر سازنده درام به شدت لنگ می‌زنند و آنچه برای فیلمساز اولویت داشته پایان فیلم و جلوه‌های چشم‌نواز دوربین است. قصه از همان آغاز کم می‌آورد و نمی‌تواند منطق روایی درستی به کار بگیرد. آنچه در فیلمنامه ضعف محسوب می‌شود آغاز فیلم است؛ آغازی که می‌تواند کمی ادامه داشته باشد تا مخاطب بتواند با موقعیت و شخصیت‌ها به خصوص «ماتیار» ارتباط برقرار کند و مهم‌تر از آن حضور روزبه و چگونگی ارتباط با سوده که پرداخت ناقصی دارد.
برعکس آغاز در اواسط فیلم با حضور پیمان تا حدودی ریتم کند می‌شود و مهم‌تر از آن درگیری گره و رخداد بغرنجی که باعث برهم زدن نظم زندگی این خانواده شده در عکس‌العمل‌های سوده و پیمان تأثیر حداقلی هم ندارد، حتی گریه‌های سوده برای «ماتیار» باورکردنی نیست و همچنین پیمان با بازی همیشه خونسرد حسن معجونی نمی‌تواند روی مخاطب تأثیرگذار باشد.
فیلمساز آنچنان به پایان فیلمش آگاه بوده که در اواسط فیلم تلاش کمی انجام داده و پایان غافلگیرکننده ارجحیت بیشتری داشته و اگر بخواهیم موشکافانه به اثر بپردازیم، جدایی سوده از پیمان و تصمیم ازدواجش با روزبه به هیچ وجه قابل توجیه نیست، فکر کنید روزبه نبود چه تفاوتی برای سرنوشت فیلم داشت؟ هیچ، دلیل قطع ارتباط سوده و پدرش را نمی‌دانیم و مشخص هم نمی‌شود. «ماتیار» به لحاظ شکل ظاهری می‌توانست عادی باشد، از ظاهر او هیچ استفاده‌ای نمی‌شود جز مسائل ژنتیک که از پدر سوده به «ماتیار» رسیده است.
تمامی این تمهیدات می‌تواند در اجرای پایانی جواب بدهد، اما سؤالات مخاطب در ذهنش باقی می‌ماند و با نوع پایان غافلگیرکننده‌اش مخاطب به نوعی جوگیر اجرای پایانی می‌شود و یادش می‌رود، مثلاً بپرسد حالا روزبه کجاست یا اینکه چند روز از آن موضوع گذشته که «ماتیار» صاحب تبلت شده است؟
چرا سوده جواب تلفن روزبه را نمی‌دهد؟ آیا روزبه از فیلم داخل دوربین «ماتیار» سوءاستفاده کرده و بیت کوین به حساب او حواله شده؟ هیچ جواب قانع‌کننده‌ای برای کار «ماتیار» داده نمی‌شود و متوجه نمی‌شویم ۱۰ بیت کوین برای چه کسی حواله شد. فیلمساز می‌توانست به ارز دیجیتال به طور منسجم‌تر بپردازد که موضوع روز جامعه است، اما مولایی در چیدمان گره‌افکنی عجله کرده و نتوانسته است پردازش دقیقی به این مسئله داشته باشد. فیلمساز فکر کرده می‌تواند با پایانی غافلگیرکننده مخاطب را تحت تأثیر قرار بدهد، اما برای مخاطب هوشمند سینمای ایران ایجاد منطق در روایت و شکل‌گیری اجزای درام اولویت دارد. فیلمساز با برداشت آگاهانه از سینمای اصغر فرهادی قصد داشته است تعلیق و غافلگیری ایجاد کند، اما برای رسیدن به این موضوع درام باید دقیق در ژانر مورد نظر قرار بگیرد. گورکن روایت‌کننده یک قصه‌ای است که اگر نمایی را از آن حذف کنیم، آسیبی برای خط روایی رخ نمی‌دهد، فیلم دیالوگ‌محور است. دیالوگ‌های ارجاعی که بین شخصیت‌ها گفته می‌شود، مفهوم خاصی ندارند. در تیتراژ اول می‌فهمیم که سوده شیرینی‌پزی دارد، اما دیگر هیچ چیز از آن در کل فیلم نمی‌بینیم و انگار فیلمساز این کاشت تأکیدی را فراموش کرده است.
پدر و خاله سوده یا دخی هیچ کارکردی برای فیلم ندارند، حضور آن‌ها قطعاً از کمبود مصالح مناسب برای چیدمان درام است، موفقیت نسبی فیلم در جشنواره‌های خارجی برای ارجاعات شلخته سیاسی است. دهن‌کجی فیلمساز به رسانه ملی یا موازی بودن ربوده شدن «ماتیار» با عیدقربان و پخش نوحه در خیابان قطعاً برگ برنده مناسبی است برای دیده شدن این فیلم در جشنواره‌های سیاست‌زده خارجی! ماجرای موریانه و توضیح آن در فیلم قطعاً رویکرد سیاسی دارد. اینکه موریانه می‌تواند خانه را ویران کند، مصداق دیگری دارد که به فیلم الصاق شده است. فیلمساز آنقدر اهل شوآف و شعار بوده است که نتوانسته به درام فیلمش بپردازد و اجرای خوش آب و رنگ آن به هیچ وجه نمی‌تواند متقاعدکننده باشد. در بازی‌ها هم نکته جدیدی دیده نمی‌شود. بازی آسایش و معجونی به سبب نقش‌شان هیچ تأثیرگذاری‌ای در مخاطب ندارد. گورکن تنها یک پایان گول‌زننده دارد و سؤال‌های بی‌پاسخی که برای مخاطب می‌ماند. 


نقدهای مرتبط با این اثر

پربازدیدترین نقدها

عرشیا برجعلی
امتیاز منتقد به فیلم / ۱۰
پرندگان (The birds)
پس از شصت سال، هنوز مبهوت کننده و نفس گیر. کمتر فیلمی را مخصوصا در ژانر ترسناک میتوان پیدا کرد که حتی برای بار دوم، با وجود اطلاع تام بیننده از وقایع پیش رو، هنوز بتواند او را میخکوب کند. فیلم «پرندگان» هیچکاک شاهکاری است که با جلوه های ویژه اگزجره و به ظاهر پرطمطراق یا افکت های صوتی و موجودات خیالی مخاطب را به هراس نمی کشد، بلکه با چیزی این کار را می کند که شاید کسی فکر ترسیدن از آن را هم نکند!ادامه مطلب
انگل (Parasite)
   انگل اگرچه نام یک بیماری در دستگاه گوارش بشر است اما نمونه روانی – سینمایی آن را به خوبی از دوربین بونگ جون هو به تماشا نشستم . فیلم ساز در این اثر با نمایش اخلاقیات در چارچوب شرایط و تلطیف آن بنابر سلیقه شخصیت ها یک روند تکاملی در سیر صعودی روان آدمی را شکسته است . از آنجاییکه همه فیلم های هو و مشخصا : «خاطرات قاتل» و «مادر» در کوشش تغییر اخلاقیات به واسطه شرایط و سائق های شخصی دست و پا می زنند ، «انگل» تا به امروز ضعیف ترین نمونه دیده شده...ادامه مطلب
علی رضایی
امتیاز منتقد به فیلم / ۱۰
دشمن (Enemy)
نیکی و بدی که در نهاد بشر است، شادی و غمی که در قضا و قدر است، با چرخ مکن حواله کاندر ره عقل، چرخ از تو هزار بار بیچاره‌تر است.ادامه مطلب
معین رسولی
امتیاز منتقد به فیلم / ۱۰
عطر: داستان یک قاتل (Perfume: The Story of a Murderer)
عطر،داستان یک قاتل، فیلمی است برگرفته از کتابی با همین نام اثر پاتریک سوسکیند که پرفروش ترین کتاب سال 1985 نیز بوده است.ادامه مطلب
امیررضا صفائی تبار
امتیاز منتقد به فیلم / ۱۰
پوست (skin)
اگر فیلم کوتاه حیوان را دیده باشید فیلم از همان مولفه ها و همان نمادها را دارد. نماد های بومی گرایی فیلم مانند شیر در فیلم می بینیم. بیان تعلیق و کشمکش های عمیق از خصوصیات خوب این فیلم است.ادامه مطلب
پلتفرم (The Platform)
پلتفرم دارای یک جهان بینی استعاره ای ترسیمی از ماهیت بشر است که علیرغم قرارگیری در ژانر وحشت ممکن است ترس آنی برای مخاطب ایجاد نکند اما ترس عمیقِ ادراکی ایجاد می کند که تامل و تفکر ژرفای مضمونی آن ترس را در ضمیر ناخودآگاهِ مخاطبِ عالی بنا می نهد.ادامه مطلب

نظرهای منتشر شده