نقد فیلم پریناز, Parinaz, طالع نحس مقدس

۴ سال پیش

۱۰ شهریور ۱۳۹۶

آرش پارساپور

امتیاز منتقد به این اثر: ۷ از ۱۰

  پریناز روی کاغذ و پوستر فیلم بسیار جذاب و عامه پسندی به نظر می‌رسد. حضور ستارگانی چون طناز‌طباطبایی ، فاطمه معتمد آریا ، شبنم قلی‌خانی، مصطفی زمانی و فرهاد آییش و همچنین کارگردانی با داشتن یکی از بهترین فیلم‌های ترسناک ایرانی، یعنی آل در کارنامه فیلمسازی خویش. خبر توقیف شدن چندین ساله فیلم و رفع توقیف آن و اجازه اکران را کنار این اسامی و مسائل بگذارید تا بفهمید که چقدر مخاطب عام را به سمت خود می کشاند. ولی مشکل از همینجا نشات می‌گیرد. پریناز...

- /۱۰
امتیاز سلام سینما

از ۰ رای

امتیاز دهید :

دختر بچه‌ای مادر خود را از دست داده و قرار است از سوی خانواده مادری‌ نگهداری شود، اما در خانواده جدید ماجراهای خارق‌العاده‌ای برای وی رخ می‌دهد که زندگی خانواده را با چالش‌هایی روبرو می‌کند.

 

پریناز روی کاغذ و پوستر فیلم بسیار جذاب و عامه پسندی به نظر می‌رسد. حضور ستارگانی چون طناز‌طباطبایی ، فاطمه معتمد آریا ، شبنم قلی‌خانی، مصطفی زمانی و فرهاد آییش و همچنین کارگردانی با داشتن یکی از بهترین فیلم‌های ترسناک ایرانی، یعنی آل در کارنامه فیلمسازی خویش. خبر توقیف شدن چندین ساله فیلم و رفع توقیف آن و اجازه اکران را کنار این اسامی و مسائل بگذارید تا بفهمید که چقدر مخاطب عام را به سمت خود می کشاند. ولی مشکل از همینجا نشات می‌گیرد. پریناز برخلاف ظاهر گول زنک عام پسندانه، فیلمی بسیار خاص، برای مخاطبان خاص است. اگر این فیلم را در سینما دیدید و بعد از اتمام آن از دوروبر خود الفاظی مثل چقدر بد بود و امثال آن‌را شنیدید، جای تعجبی ندارد. پریناز هم در فیلمنامه و هم نوع کارگردانی و حتی بازیگری، بسیار خاص عمل کرده و بهرام بهرامیان را صاحب سبک نموده است. بهرامیان در فیلم پیشین خود یعنی آل نیز سبک خود را تا حدودی پیاده‌سازی کرده بود. از قرار دادن زاویه دوربین و استفاده از موسیقی و تدوین‌های عجیب و .. . شاخص‌های فیلمسازی این کارگردان با سینمای کلی ایران تفاوت دارد . این تفاوت به معنی بدی آن نیست، بلکه یک درجه از سایر آثار بالاتر است.

شوک‌هایی بر روی خط قرمز سینما

داستان با صحنه کوبنده و نابی در سینما آغاز می‌شود. صحنه تجاوز یک مرد به یک زن. که بعدها کاشف به عمل می‌آید که این مرد، شوهر دوست این زن است. همین سکانس دهشتناک آغازین، اتمام حجتی با مخاطب است که با فیلمی تک و خاص روبه‌رو هستید. بعد از این سکانس ما با مرگ شخصیت زن با بازی شبنم قلی‌خانی روبه‌رو می‌شویم که معلوم نیست عمدی است یا غیر عمدی. دختر این زن یعنی پریناز که اسم آن زیبنده فیلم نیز هست (نام اولیه فیلم آن‌گونه که از قراین پیداست سبب من بوده است)، به دست خاله خود که پیر دختری به شدت مذهبی به اسم فرخنده با بازی فاطمه معتمد آریا سپرده می شود. شوک دیگر فیلم اینجا به مخاطب زده می‌شود که می‌فهمیم پریناز یک حرامزاده است و حاصل یک رابطه دوستی بوده نه ازدواج. فرخنده به همین علت او را نجس می‌داند و از نگهداری او سرباز می‌زند و یا با اکراه با او مراوده دارد. از آن‌سو یکی از بچه‌های لال محل، هنگام بازی با پریناز زبان باز می‌کند و اهل محل به دنبال این فرشته کوچک مي‌روند تا از او در تمامی مسائل شفا بگیرند.

حقیقت قوی و دردناک

داستان فیلم آن‌قدر ناب و قوی است که می‌توان ساعت‌ها فقط راجع به همان بحث کرد. صحبت‌هایی در طول فیلم می‌شود که پیش از این حرف زدن از آن به طور علنی در سینما غیر قابل تصور بود ولی با مهارت کامل در عین نگه‌داشتن ضوابط و فرهنگ ایرانی بیان می‌شود. بابک کایدان، فیلمنامه‌نویس فیلم پریناز که البته در کارنامه هنری اش نگارش فیلمنامه فیلم‌های ضعیفی مثل معراجی‌ها را نیز دارد ، به خوبی توانسته قصه‌ای بنویسد که هم کشش داشته باشد و هم حرفی برای گفتن. گرچه انگار نسخه‌ای که امروزه به اکران درآمده با ممیزی‌های زیادی طرف بوده است و نسخه اصلی و اورجینال فیلمنامه نیست ولی همین فیلم کنونی نیز حرف‌های زیادی برای گفتن دارد. حرف‌هایی که شاید به اشتباه از آن برداشت ديني و نقد شود. این اشتباه به دليل حرکت مسیر قصه روی خطوط قرمز و همچنین گریم شخصیت اصلی فیلم است. گریمی که باعث توقيف اين فيلم شد. اما به گفته کارگردان، در اصل چنین نبود. حرف‌های کارگردان درست است ولیکن به طور حتم شخصیت مذهبی و چادری معتمد آریا به نام فرخنده در فیلم، دلیلی برای توقیف فیلم بوده است. فرخنده در طول فیلم دچار اشتباهات متعددی می‌شود و باورهای اعتقادی‌اش روی اعصاب بیننده می‌رود. باورهایی که به سبب اعتقاد نیست و همین مساله یکی از اصلی‌ترین حرف‌های فیلم به شمار می‌رود. معتقد واقعی بودن و معتقد عادتی بودن. پریناز نکوهش خرافه و خرافه پرستی است و نه نقد و نگاهی به مسائل دینی و اعتقادی. اگر بتوانیم این اختلاف را با خود حین دیدن فیلم حل و فصل کنیم، تازه به پیام اصلی آن پی می‌بریم و از حواشی که به اشتباه این چند سال گریبانگیر فیلم شده بود دور می‌شویم.

نمادگرایی در همه چیز

نمادگرایی در طول سکانس‌های فیلم بیداد می‌کند. تمامی کاراکترها خود نماد بخشی از مردم جامعه هستند. اشیا (تابی که به زنجیرهای آن مثل ضریح متوسل می‌شوند) و حتی فعل و انفعالاتی که رخ می‌دهد (مثل زمانی که پریناز موقع شفا خود را خیس می‌کند) همگی دارای نشانه‌هایی هستند که برای مخاطب عام گیرایی آن کمتر اتفاق می‌افتد. اینکه فیلمنامه نویس اصراری بر عدم نمادین بودن بعضی از صحنه‌ها و کاراکترها دارد (در مصاحبه‌های ایشان این مورد را دیدم)، برای اکران شدن بی‌دردسر بوده وگرنه سهل‌انگاری است که این صحنه‌ها و شخصیت‌ها را بدون مصرف و پوچ بدانیم؛ آن هم در فیلمی که با این شجاعت قصه خود را تعریف می‌کند و از گفتن حقیقت باکی ندارد.حتي اگر راجع به اعتقاد دینی باشد. اما مساله اینجاست که پریناز در زمینه ترویج اعتقاد تلاش می‌کند و مسئولان وقت این نکته را فهمیده‌اند. فیلمی که در اين روزها روی اکران است، پایان تلخ و ناگواری نیز ندارد (گویا پایان اصلی فیلم چیزی که اکنون روی پرده سینماست نبوده) و شخصیت اصلی پی به اشتباهاتش می‌برد. اشتباهاتی که شاید به مزاق بعضی تندروها خوش نیاید ولی اگر با نگاه و بینشی عمیق و درست به آن فكر كنيم، تلخ و متاسفانه درست است. بازی بازیگران همگی از حد انتظار بالاتربوده و حتی بازیگران فرعی و بچه‌های نابازیگر نيز به خوبی با جریان فیلم اخت گرفته اند. پریناز هیچ‌گاه حالت شعار زدگی پیدا نمی‌کند و پیام خود را مستقیم و کوبنده به تماشاگر نمی‌دهد تا توی ذوق بخورد.

پایانی خوش برای فیلمی با حال بد

فيلم پریناز، تجربه متفاوتي چه در كارگرداني چه قصه است و به دليل حرف فيلم كه يك پيام جهاني است و در برابر تماشاگران بین المللی اهمیت ویژه‌تری نیز پیدا می‌کند. حقیقت دردناک داشتن روایت فیلم، ترسناک ترین نقطه آن است و آن را در این ژانر فرو می برد وگرنه با فیلمی وحشتناک و خوفناک روبه‌رو نیستیم. پایان بندی کنونی اين اثرنقطه ضعف اصلی آن محسوب می‌شود که با ماهیت و ذات تلخ و گاهی ترسناکش نمی‌خورد. سرهم‌بندی کردن داستانی که با سکانسی گیرا و کوبنده آغاز می‌شود و با پیچیدگی خاص خودروايت را ادامه مي‌دهد، در دو سه جمله نریشن شخصیت اصلی و یک سکانس لانگ شات خوشحال، کاری است که از مسئولان دیزنی برای انیمیشن‌هایش در می‌آید و نه از یک فیلم که در حوزه هنر و تجربه به اکران در آمده است.


نقدهای مرتبط با این اثر

زخم کاری (Deep Wound)
   زخم کاری یک الگوی بومی سازی و مدرن سازی شده از نمایش مکبث شکسپیر است که خودش اقتباسی از یک کتاب رمان کوتاه به همین اسم است. سریال پر از عناصری است که هم باید در یک اقتباس ادبی جا خوش کرده باشد و هم در یک فیلم گنگستری ایرانی وجود داشته باشد، «محمد حسین مهدویان» در مقام کارگردان اگر صدای آن موسیقی متن و بتمن! نشان دادن قهرمان داستان را کمتر کند، اثری ساخته که تقریبا هیچ نقصی ندارد. با نقد سریال زخم کاری همراه ویجیاتو باشید. در سینمای ایران...ادامه مطلب
گیج گاه
عادل تبریزی در نخستین تجربه جدی خود در مقام کارگردانی یک اثر بلند سینمایی به سراغ سوژه‌ای نخ‌نما به اسم «دهه شصت» و «خاطره بازی» با آن دوران رفته است. اما کاری که او با این سوژه تکراری می‌کند، متفاوت از عمده آثاری است که دیده شده و همین مساله ارزش کارش را بالا می‌برد و احتمالا بازهم همین مساله بوده که باعث شده انبوهی از ستارگان سینمایی در فیلم او نقش آفرینی کنند. آنها همگی با همدیگر ادای دینی به دهه شصت و هفتاد سینما و جامعه ایران انجام...ادامه مطلب
خط فرضی (180° Rule)
فیلم خط فرضی یک اثر فمنیسمی سیاه است که درباره زنان در جامعه ایران صحبت می‌کند. از ترس‌هایی که دارند و خانواده‌هایی که مثل اجل معلق بالای سر آنها هستند و برای آنها تصمیم گیرنده هستند. از دختری دبیرستانی که رابطه نامشروعش باعث بارداری‌اش شده و از ترس پدرش به خانه نمی‌رود تا زنی که باید از شوهرش اجازه بگیرد به یک عروسی خانوادگی با پدر مادرش برود یا نرود. اما آیا «خط فرضی» با بیان کردن این معضل‌ها، تاثیرگذاری هم دارد؟ با نقد فیلم خط فرضی همراه...ادامه مطلب

پربازدیدترین نقدها

علی رضایی
امتیاز منتقد به فیلم / ۱۰
دشمن (Enemy)
نیکی و بدی که در نهاد بشر است، شادی و غمی که در قضا و قدر است، با چرخ مکن حواله کاندر ره عقل، چرخ از تو هزار بار بیچاره‌تر است.ادامه مطلب
انگل (Parasite)
   انگل اگرچه نام یک بیماری در دستگاه گوارش بشر است اما نمونه روانی – سینمایی آن را به خوبی از دوربین بونگ جون هو به تماشا نشستم . فیلم ساز در این اثر با نمایش اخلاقیات در چارچوب شرایط و تلطیف آن بنابر سلیقه شخصیت ها یک روند تکاملی در سیر صعودی روان آدمی را شکسته است . از آنجاییکه همه فیلم های هو و مشخصا : «خاطرات قاتل» و «مادر» در کوشش تغییر اخلاقیات به واسطه شرایط و سائق های شخصی دست و پا می زنند ، «انگل» تا به امروز ضعیف ترین نمونه دیده شده...ادامه مطلب
معین رسولی
امتیاز منتقد به فیلم / ۱۰
عطر: داستان یک قاتل (Perfume: The Story of a Murderer)
عطر،داستان یک قاتل، فیلمی است برگرفته از کتابی با همین نام اثر پاتریک سوسکیند که پرفروش ترین کتاب سال 1985 نیز بوده است.ادامه مطلب
پلتفرم (The Platform)
پلتفرم دارای یک جهان بینی استعاره ای ترسیمی از ماهیت بشر است که علیرغم قرارگیری در ژانر وحشت ممکن است ترس آنی برای مخاطب ایجاد نکند اما ترس عمیقِ ادراکی ایجاد می کند که تامل و تفکر ژرفای مضمونی آن ترس را در ضمیر ناخودآگاهِ مخاطبِ عالی بنا می نهد.ادامه مطلب
عرشیا برجعلی
امتیاز منتقد به فیلم / ۱۰
پرندگان (The birds)
پس از شصت سال، هنوز مبهوت کننده و نفس گیر. کمتر فیلمی را مخصوصا در ژانر ترسناک میتوان پیدا کرد که حتی برای بار دوم، با وجود اطلاع تام بیننده از وقایع پیش رو، هنوز بتواند او را میخکوب کند. فیلم «پرندگان» هیچکاک شاهکاری است که با جلوه های ویژه اگزجره و به ظاهر پرطمطراق یا افکت های صوتی و موجودات خیالی مخاطب را به هراس نمی کشد، بلکه با چیزی این کار را می کند که شاید کسی فکر ترسیدن از آن را هم نکند!ادامه مطلب

نظرهای منتشر شده