ورود / عضویت
برای ورود یا ثبت‌نام شماره تلفن همراه خود را وارد کنید

نقد منتقد سایت «راجر ایبرت» بر فیلم «گذشته»/ پیاز شیشه ای اصغر فرهادی

۶ سال پیش

گادفری چشایر، منتقد سینمایی در نقدی که در سایت «راجر ایبرت» منتشر شده، درباره اصغر فرهادی می نویسد: «فرهادی با فیلم «جدایی نادر از سیمین» در سال 2011 بزرگ ترین موفقیت بین المللی را برای سینمای ایران رقم زد. این فیلم با نمایش در سراسر جهان، جایزه های بی شماری به دست آورد که در بخش بهترین فیلم خارجی زبان اسکار به اوج خود رسید.» چشایر سپس به موفقیت «جدایی» برای مطرح شدن بیشتر فرهادی در سینمای دنیا اشاره می کند: «این فیلم، موقعیتی را برای خالق آن ایجاد کرد تا او را برای پرش از ایران به سطح جهانی آماده کند و بتواند با سازندگان فرانسوی، فیلم «گذشته» را بسازد که یک درام درخشان با موضوع علایق خانوادگی گسیخته است.» او در ادامه به مقایسه فرهادی با دیگر کارگردان های مطرح ایران در سطح بین الملل می پردازد: «به کارگیری فرهنگ بومی به خصوص سنت هایی که در شعر، فلسفه، ادبیات و سینما وجود دارد در به دست آوردن شهرت بین المللی برای کارگردان های قبلی ایرانی مشهود بود. فرهادی در مقابل به عنوان کسی که از تئاتر برآمده و تحت تاثیر افرادی مانند تنسی ویلیامز بوده، آمادگی بیشتری برای انطباق با فرهنگ های فراتر از خود را دارد.» منتقد آمریکایی سپس نگاهی به «جدایی» فیلم قبلی فرهادی می اندازد و ادامه می دهد: «جدایی، شرح شکاف میان یک زوج است. به نظر می رسد فرهادی علاقه کمی به سیاست یا نوعی از تحلیل های فرهنگی ارایه شده ای دارد که آن را «فیلم هایی که سعی می کنند ایران را به جهان نشان دهند» می نامد.»
چشایر در توضیح فیلم «گذشته» می گوید: «سه شخصیت بزرگسال این فیلم یک ایرانی، یک فرانسوی و یک عرب هستند. اینها هویت های فرهنگی کاملابی اهمیتی نیستند با این حال سوژه اصلی فیلم، این موضوع نیست. فرهادی می خواهد در دنیایی که به طور فزاینده ای به سمت جهانی شدن پیش می رود، تغییرات پی درپی ملیت ها را ثبت کند.» این منتقد می افزاید: «داستان با بازگشت احمد (علی مصفا) از تهران به پاریس شروع می شود تا برای آخرین مراحل طلاق به همسرش ماری (برنیس بژو) کمک کند. این دو در فرانسه زندگی کرده و از چندسال قبل از هم جدا شده بودند هرچند به نظر می رسد هنوز هم رشته ای از احساسات، محبت و خشم آنها را به هم متصل می کند اما ماری می خواهد با سمیر (طاهر رحیم) ازدواج کند. سمیر صاحب یک خشکشویی است و رابطه حل نشده ای دارد که او را معلق نگه داشته است چون همسر او خودکشی کرده و در کما به سر می برد (این فیلم هرگز توضیح نمی دهد سمیر درحالی که هنوز همسرش زنده است، چگونه می تواند ازدواج مجدد کند، باید فرض کنیم که قانون فرانسه این اجازه را در شرایط خاص می دهد).» او سپس به شرح شخصیت های فیلم می پردازد: «هنگامی که احمد و ماری به خانه ماری در خارج از پاریس می رسند، ما شاهد یک درام از سه بزرگسال و سه بچه هستیم. ماری و احمد بچه ای ندارند اما ماری دو دختر از ازدواج قبلی خود دارد. دختر بزرگ تر لوسی با بازی پالین برلت، یک دختر نوجوان است. دختر کوچک تر ماری لی با بازی جین جستین، همبازی فواد با بازی الیاس آگیاس است که به عنوان پسر سمیر و با توجه به بستری شدن مادرش در بیمارستان، وقت زیادی را در خانه ماری می گذراند.» چشایر با بیان اینکه این شخصیت ها، عناصر اصلی داستان فرهادی را تشکیل می دهند، می نویسد: «نزدیک به یک ساعت از این درام با بررسی احساسات پیچیده و نگرانی درباره هر شش شخصیت به پیش می رود اما به صورت ناگهانی داستان به سطوح عمیق تری تغییر می یابد.» او سپس درباره ویژگی آثار فرهادی می گوید: «مُهر ویژه او را می توان در فیلم هایش دید مخصوصا در دو فیلم اخیر او و فیلم فوق العاده «درباره الی». می توان از این تاثیرگذاری فرهادی با عنوان «پیاز شیشه ای» نام برد که روش او برای بیان روایت است و شاهد لایه لایه بودن رمز و رازهای انسانی هستیم که در فیلم پوست می اندازند.» او همچنین براین باور است که استفاده از این تکنیک با بهره گیری از ظرافت هایی که فرهادی به عنوان یک هنرمند به همراه دارد، اثرگذاری آثار او را قدرتمند می کند. چشایر در ادامه به تمجید از فیلمبرداری محمود کلاری می پردازد و او را یکی از سینماگران بزرگ دنیا توصیف می کند که توانسته است پیچیدگی های داستان را به زیبایی به تصویر بکشد. این منتقد یکی دیگر از ویژگی های فرهادی را در به کارگیری مهارت های بازیگران می داند و می گوید در کنار بازی بژو، مصفا و رحیم و سه کودک داستان نیز در لحظه های قابل توجه فیلم شرکت کرده اند، همچنانکه مواجهه احساسی سمیر و پسرش در مترو پاریس را حیرت انگیز توصیف و به قدرت و طرافت این لحظه اشاره می کند. او در نهایت نتیجه گیری می کند: «این داستان از فیلمسازی می آید که میان خاورمیانه و اروپا درحال گذار است، منطقه ای که به نظر می رسد در آن هر موقعیتی برای داینامیسم رو به جلو به طور مداوم از سوی گذشته مورد تهدید قرار می گیرد.»

منبع: شرق

نظرهای منتشرشده